Spis treści
Opanowanie Janome Memory Craft 9700: praktyczny przewodnik po hafcie bez tarcia
Jeśli właśnie rozpakowałeś(-aś) (albo odziedziczyłeś(-aś)) Janome Memory Craft 9700, łatwo wpaść w mieszankę ekscytacji i „paraliżu od nadmiaru opcji”. To normalne. Z perspektywy praktyki: hafciarka nie jest „artystą”, tylko precyzyjnym narzędziem inżynieryjnym. Nie ocenia kreatywności — za to bezlitośnie rozlicza fizykę.
MC9700 to solidny koń roboczy, ale działa dosłownie: jeśli docisk stopki powoduje tarcie, a napięcie w ramie hafciarskiej jest nierówne, maszyna równie wiernie wyszyje zniekształcony wzór.
Ten poradnik traktuj jak „instrukcję lotu”: poza samymi kliknięciami i przyciskami dostajesz kontrolne odczucia (co ma „czuć ręka”, co ma „widzieć oko”) oraz punkty weryfikacji, które odróżniają frustrujące próby od powtarzalnych, czystych wyszyć. W kilku miejscach pokażę też, kiedy to nie Twoje umiejętności są problemem, tylko narzędzia spowalniają workflow.

Faza 1: przygotowanie „na zimno” (bezpieczeństwo i mechanika)
Zanim w ogóle dotkniesz włącznika, ustawiamy bazę bezpieczeństwa. Najczęstszy błąd początkujących to pośpiech przy mechanice, gdy maszyna jest pod napięciem.
Protokół „Power OFF”
Pierwsza zasada profesjonalnej obsługi: wyłącz zasilanie przed jakąkolwiek pracą przy igielnicy i stopce. W materiale wideo to jest podkreślone nie bez powodu. Gdy palce są milimetry od igły, a silnik ma duży moment, przypadkowe uruchomienie może skończyć się urazem albo złamaną igłą.
Wymiana stopki (Stopka do haftu P):
- Poluzuj śrubę radełkowaną z boku pręta stopki.
- Zdejmij standardową stopkę do szycia.
- Załóż Stopkę do haftu P (jest „wyprofilowana”, żeby ślizgać się po gęstych ściegach satynowych bez zahaczania).
- Kontrola dotykowa: po dokręceniu porusz stopką. Ma być „jak przyspawana”. Jeśli czujesz choć minimalny luz — dokręć ponownie.
„Ukryta” zmienna: docisk stopki
To jeden z kluczowych ustawień dla płaskiego, stabilnego haftu. Janome MC9700 ma pokrętło docisku schowane w bocznym panelu.
- Ustawienie fabryczne: zwykle 3 (pod szycie).
- Ustawienie do haftu: poziom 2 (lub minimalnie niżej).
Dlaczego to działa: haft buduje grubość (materiał + flizelina hafciarska + nić). Jeśli docisk jest za duży, stopka „hamuje” materiał, gdy rama hafciarska pracuje w osiach X/Y — pojawia się falowanie (flagging) i marszczenie. Ustawienie na 2 zmniejsza tarcie, a jednocześnie zostawia docisk potrzebny do stabilnego formowania ściegu.
Jeśli dopiero uczysz się pracy z hafciarka janome, potraktuj to jako bazę nie do negocjacji: Stopka P założona, docisk na 2, a wszystkie zmiany mechaniczne robione przy wyłączonym zasilaniu.

Faza 2: ramy hafciarskie i fizyka (fundament jakości)
MC9700 ma w zestawie dwie ramy hafciarskie. Wybór to nie tylko „rozmiar”, ale też kontrola napięcia powierzchni.
- Rama hafciarska A (standard): 12,6 cm x 11 cm (ok. 5" x 4,3")
- Rama hafciarska B (duża): 20 cm x 14 cm (ok. 7,9" x 5,5")
Złota zasada: używaj najmniejszej ramy hafciarskiej, która mieści wzór. Dlaczego? Im większa powierzchnia materiału w ramie, tym łatwiej o mikrodrgania i przesunięcia. To przekłada się na gorsze pasowanie kolorów (np. kontur „ucieka” względem wypełnienia).

Faza 3: stabilizacja (niewidzialne „materiały eksploatacyjne”)
Wideo pokazuje użycie stabilizatora Sulky i podaje trafny powód: „stabilizacja daje najlepsze efekty i zmniejsza ryzyko zacięć nici”. W praktyce warto doprecyzować: stabilizator to nie „dodatek”, tylko konstrukcja nośna haftu.
Materiał jest elastyczny, a haft wymaga sztywności. Zadaniem flizeliny hafciarskiej jest ograniczyć ściąganie materiału do środka, gdy tysiące wkłuć buduje naprężenia.
Prosty dobór stabilizatora (logika zamiast zgadywania)
- Dzianiny / materiały rozciągliwe (T-shirty, polo):
- Co się dzieje: materiał pracuje pod naprężeniem ściegu.
- Wybór: cutaway (pozostaje na stałe).
- Tkaniny stabilne (dżins, canvas, twill):
- Co się dzieje: materiał sam trzyma kształt.
- Wybór: tearaway (łatwe oderwanie dla czystego spodu).
- Materiały z runem / puszyste (ręczniki, polar):
- Co się dzieje: ściegi „zapadają się” w runo.
- Wybór: folia rozpuszczalna w wodzie na wierzch + stabilizator pod spód.

Checklista przed startem (krótka „pre-flight”)
- Materiały: igła świeża i dobrana do haftu.
- Mechanika: Stopka do haftu P bez luzu.
- Ustawienia: docisk stopki na 2.
- Materiał: wyprasowany na płasko (zagniecenia po wyszyciu zostają).
- Nić dolna / bębenek: czysto w chwytaczu, brak kłaczków; nić dolna zgodna z zaleceniami (w praktyce często 90wt).
Faza 4: tamborkowanie (miejsce, gdzie najczęściej „ucieka” jakość)
To najtrudniejsza umiejętność manualna w całym procesie. Wideo pokazuje klasyczny workflow plastikowej ramy: poluzuj śrubę, włóż część wewnętrzną, wyrównaj materiał, dokręć.
Mit „naciągnij jak bęben” Tak, materiał ma być równy — ale jeśli po pełnym dokręceniu zaczynasz mocno ciągnąć, łatwo zniekształcić nitkę prostą. Efekt: koło wychodzi jak owal.
Proces tamborkowania krok po kroku (bez deformacji):
- Dokręć „na palce”: tak, aby część wewnętrzna trzymała, ale jeszcze minimalnie „pracowała”.
- Wygładź równomiernie: delikatnie wybierz luz z każdej strony — bez rozciągania.
- Zablokuj: dopiero teraz dokręć śrubę na gotowo.
- Test dotykowy: stuknij palcem w materiał. Ma być sprężysty, równy „głuchy odgłos” — nie twarda deska i nie „hamak”.
Wąskie gardło workflow: Klasyczne plastikowe ramy potrafią zostawiać odciski ramy na delikatnych tkaninach i męczą nadgarstki przy seryjnej pracy. Jeśli regularnie robisz Akcesoria do tamborkowania do hafciarki i często przepinasz materiał, śruba staje się realnym hamulcem produkcji.

Faza 5: zapięcie ramy w wózku i kontrola luzu
Zapinanie ramy hafciarskiej do wózka ma swoją kolejność — tak, żeby nie szarpać mechanizmu X-Y.
- Ustaw: przekręć czarne pokrętło mocujące tak, aby było równolegle do ramy.
- Wsuń: dopasuj piny do otworów w wózku — powinno wejść bez siły. Jeśli musisz „dociskać”, przerwij i ustaw ponownie.
- Zablokuj: przekręć pokrętło zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
- Kontrola „crash”: sprawdź przestrzeń za maszyną. Wózek cofa się dalej, niż wielu osobom się wydaje — kolizja ze ścianą lub przedmiotem potrafi natychmiast zepsuć pozycjonowanie.

Faza 6: obsługa na ekranie i obowiązkowe TRACE
Po wejściu w Embroidery Mode maszyna automatycznie opuszcza transport (nie musisz używać dźwigni). Od tego momentu sterujesz pozycją głównie z ekranu.
Wybierz wzór (np. Pattern #6 — rower). Zwróć uwagę na dane na ekranie: czas, liczbę kolorów i wymagany rozmiar ramy.
Krok obowiązkowy: TRACE Nie wciskaj Start bez trasowania.
- Ustaw pozycję igły przy pomocy Jog Keys.
- Wciśnij Trace i obserwuj ruch ramy.
- Kontrola wzrokowa: czy cały obrys mieści się w obszarze ustabilizowanym? czy rama o nic nie zahacza?
To ostatnia linia obrony przed wyszyciem „poza flizelinę” albo uderzeniem ramą w przeszkodę.


Faza 7: wyszycie i „rytuał startu” dla czystych nitek
Rytuał startowy:
- Opuść stopkę.
- Wciśnij Start.
- Pozwól zrobić kilka ściegów, po czym zatrzymaj.
- Utnij początkowy „ogon” nici możliwie blisko materiału.
- Wciśnij Start ponownie.
To prosta czynność, ale realnie poprawia estetykę — jeśli zostawisz ogon, maszyna go przyszyje i powstanie zgrubienie.
Zmiany kolorów: MC9700 zatrzymuje się automatycznie na zmianę koloru. Zmieniasz nić górną i kontynuujesz.

Checklista „kokpit”
- Rama: poprawnie zablokowana w wózku.
- Luz: wolna przestrzeń za maszyną (w praktyce przyjmij ok. 12 cali).
- Ekran: wykonany Trace, sprawdzony start.
- Narzędzia: nożyczki pod ręką.
Faza 8: zerwanie nici i odzyskanie pozycji (troubleshooting)
Zerwania się zdarzają — ważne, żeby nie panikować. MC9700 ma wbudowaną logikę powrotu.
Objawy:
- Słychać „pyk/snap”, a potem igła pracuje „na pusto”.
- Widać brak nici górnej lub strzępienie przy oczku igły.
Naprawa:
- Zatrzymaj maszynę.
- Przewlecz nić górną ponownie i upewnij się, że siedzi głęboko w talerzykach naprężacza.
- Użyj Stitch Back (-) lub Stitch Forward (+) — każdy krok przesuwa o 10 ściegów.
- Cofnij się do miejsca przerwania i uruchom ponownie, żeby haft „złapał” ciągłość.

Faza 9: monogramy i „stara” technologia transferu
MC9700 ma wbudowane fonty monogramów (Small/Medium/Large) oraz opcje układu.
Transfer danych: ATA PC Cards i Card Reader 10000 Wideo omawia ATA PC Cards oraz Janome Card Reader 10000.
- To technologia starszego typu — dziś trudniej o dostępność i kompatybilne akcesoria.
- Z praktycznych pytań użytkowników wynika, że największym problemem jest po prostu: gdzie to kupić i czy da się to dostać lokalnie.
Jeśli korzystasz z projektów z internetu, licz się z tym, że często trzeba szukać na rynku wtórnym i pilnować kompletności zestawu (w tym właściwego przewodu RS-232C).


Faza 10: Editing Mode — układy, duplikaty, obrót i skala
Editing Mode pozwala modyfikować i łączyć wzory bezpośrednio na ekranie.
Ograniczenie obrotu: Obrót działa w krokach co 45°. To oznacza, że precyzyjne „po 1°” nie jest dostępne.
Przykładowy workflow narożników (jak w wideo na ramie B):
- Wybierz wzór (np. #42) i przeciągnij palcem do lewego górnego rogu.
- Wybierz ten sam wzór ponownie, aby zrobić duplikat.
- Użyj Horizontal Flip i obrotu (45° x 2 = 90°), żeby uzyskać właściwą orientację.
- Przeciągnij do prawego dolnego rogu.
Skalowanie: Zakres to 90%–120% (skokami co 10%). Trzymaj się tego zakresu — haft to punkty ściegów, nie grafika wektorowa: zbyt małe zmniejszenie podnosi gęstość, a zbyt duże powiększenie robi prześwity.



Poza podstawami: kiedy warto usprawnić narzędzia
W pewnym momencie trafisz na „sufit hafciarza”: umiejętności rosną, a czas i powtarzalność ogranicza osprzęt.
Jeśli męczy Cię ciągłe „poluzuj/dokręć śrubę” i walka o równe napięcie, to znak, że wąskim gardłem jest tamborkowanie.
Usprawnienie 1: mniej tarcia w workflow Dla maszyn jednoigłowych takich jak MC9700, rozwiązania typu tamborki magnetyczne do janome potrafią mocno przyspieszyć pracę.
- Zamiast śruby masz magnesy, które szybciej i równiej dociskają materiał (szczególnie przy zmiennej grubości).
Usprawnienie 2: powtarzalność i tempo produkcji Jeśli prowadzisz małą produkcję i tracisz czas na częste przepinanie, rozważ Stacja do tamborkowania do haftu.
- W praktyce stacja porządkuje proces zapinania w ramie hafciarskiej i poprawia powtarzalność ustawienia.
Checklista nawyków „pro”
- Trace za każdym razem: bez wyjątków.
- Ucinanie ogona po kilku ściegach: czystszy przód i tył.
- Reakcja na zerwanie: zatrzymaj, przewlecz, cofnij/ustaw pozycję i dopiero jedź dalej.
- Zakończenie pracy: zdejmij ramę hafciarską, zanim wyłączysz maszynę — to chroni mechanikę wózka.
FAQ: doprecyzowanie najczęstszych pytań z praktyki
„Gdzie kupić Card Reader 10000?” To najczęstsza trudność. Card Reader 10000 korzysta ze specyficznego połączenia RS-232C — nie zastąpisz tego „pierwszą lepszą przejściówką USB”. Szukaj w serwisach maszyn, sklepach z używanymi akcesoriami i na rynku wtórnym; przed zakupem upewnij się, że zestaw zawiera właściwy przewód.
„Czy alfabet zaprojektowany w programie na PC będzie działał?” Tak — pod warunkiem, że potrafisz przenieść plik na nośnik odczytywany przez maszynę. Kluczowe jest, aby projekt był w formacie obsługiwanym przez Janome (w praktyce często wskazuje się .JEF) i znajdował się na czytelnej karcie.
„Mam Janome 300E — czy to też mnie dotyczy?” Wiele elementów workflow jest podobnych, a problemy z „legacy” transferem danych potrafią wyglądać bardzo podobnie. Jeśli pracujesz na 300E i walczysz z kartami, rozważ czy bardziej opłaca się inwestować czas w kompletowanie akcesoriów, czy przejść na rozwiązanie z nowocześniejszym transferem.
Haft to zarządzanie zmiennymi. Kontroluj przygotowanie, ufaj fizyce i nie bój się usprawniać narzędzi, gdy praca tego wymaga.
FAQ
- Q: Jakie ustawienie docisku stopki w Janome Memory Craft 9700 pomaga ograniczyć tarcie materiału, falowanie (flagging) i marszczenie podczas haftu?
A: Ustaw pokrętło docisku stopki w Janome Memory Craft 9700 na poziom 2 (lub minimalnie niżej) jako bezpieczną bazę do haftu.- Najpierw załóż Stopkę do haftu P, a dopiero potem ustaw docisk pokrętłem w bocznym panelu.
- Jeśli haftujesz delikatny materiał lub nić specjalną, zwolnij tempo pracy, żeby stopka miała mniejszą tendencję do „ciągnięcia” projektu.
- Kontrola sukcesu: ściegi satynowe są płaskie i równe, a materiał nie podskakuje w ramie podczas ruchu.
- Jeśli nadal jest źle: sprawdź tamborkowanie i dobór flizeliny hafciarskiej — docisk stopki nie skompensuje luźnej ramy ani złego stabilizatora.
- Q: Jak wybór ramy hafciarskiej A vs B w Janome Memory Craft 9700 wpływa na pasowanie kolorów i dokładność konturów?
A: Używaj najmniejszej ramy hafciarskiej, która mieści wzór — ograniczysz drgania i błędy pasowania.- Rama A jest lepsza do małych logotypów i motywów; ramę B zostaw na projekty, które realnie wymagają większego pola.
- Po zmianie rozmiaru ramy ponownie wycentruj pozycję startu przez Jog Keys.
- Kontrola sukcesu: kontury i wypełnienia schodzą się czysto, bez „cienia” i przesuniętych krawędzi między kolorami.
- Jeśli nadal jest źle: wykonaj Trace jeszcze raz i upewnij się, że rama jest wpięta w wózek bez użycia siły.
- Q: Jaką flizelinę hafciarską (stabilizator) stosować do dzianin, tkanin stabilnych i ręczników przy hafcie na Janome Memory Craft 9700?
A: Dobierz stabilizator do „fizyki” materiału: cutaway do dzianin, tearaway do stabilnych tkanin oraz folię rozpuszczalną na wierzch przy materiałach puszystych (np. ręczniki).- Do T-shirtów/polo stosuj cutaway, żeby obszar haftu był podparty także po praniu.
- Do dżinsu/canvas/twill stosuj tearaway, gdy materiał sam jest stabilny i zależy Ci na czystym spodzie.
- Do ręczników/polaru dodaj folię rozpuszczalną na wierzch, plus stabilizator pod spód.
- Kontrola sukcesu: wzór trzyma kształt bez marszczeń, a detale nie „znikają” w runie.
- Jeśli nadal jest źle: wróć do bazowego docisku stopki (2) i tamborkuj w możliwie najmniejszej ramie.
- Q: Jak tamborkować materiał w Janome Memory Craft 9700 „na równo”, bez deformowania nitki prostej i zamiany kół w owale?
A: Dokręcaj ramę etapami i wygładzaj równomiernie — nie ciągnij mocno materiału po pełnym dokręceniu śruby.- Dokręć śrubę „na palce”, żeby część wewnętrzna trzymała, ale mogła minimalnie się ułożyć.
- Wygładź materiał równomiernie z każdej strony, zdejmując luz bez rozciągania.
- Dopiero wtedy dokręć śrubę na gotowo.
- Kontrola sukcesu: test stuknięcia daje równy, „głuchy” odgłos, a litery/okręgi wychodzą bez zniekształceń.
- Jeśli nadal jest źle: użyj mniejszej ramy lub zmień stabilizator — nadmiar „rozpiętej” powierzchni i słabe podparcie wzmacniają ruch.
- Q: Jaka jest obowiązkowa procedura TRACE w Janome Memory Craft 9700, żeby nie wyszyć poza obszar stabilizatora i nie uderzyć ramą o przeszkody?
A: Zawsze uruchom Trace w Embroidery Mode przed Start, aby sprawdzić tor igły, pokrycie stabilizatorem i luz za maszyną.- Ustaw pozycję igły przy pomocy Jog Keys przed trasowaniem.
- Wciśnij Trace i obserwuj pełny ruch ramy — czy nic nie zahacza i czy obrys mieści się w ustabilizowanej strefie.
- Zostaw wolną przestrzeń za maszyną (praktycznie ok. 12 cali), żeby wózek mógł swobodnie pracować.
- Kontrola sukcesu: trasowany obrys w całości mieści się w obszarze materiału + flizeliny, a rama nie zbliża się do ściany ani przedmiotów.
- Jeśli nadal jest źle: przestaw materiał w ramie i wykonaj Trace ponownie; nie „wciskaj na siłę”, jeśli wpinanie ramy jest oporne.
- Q: Jak czysto wznowić haft w Janome Memory Craft 9700 po zerwaniu nici górnej, żeby nie zostawić słabego miejsca w ściegu?
A: Przewlecz nić poprawnie, a następnie użyj Stitch Back (-), aby wrócić i zrobić zakładkę ściegów przed miejscem zerwania.- Zatrzymaj maszynę od razu po zerwaniu lub gdy igła szyje bez nici.
- Upewnij się, że nić jest dobrze osadzona w talerzykach naprężacza.
- Cofaj Stitch Back (-) krokami po 10 ściegów, aż wrócisz przed punkt zerwania, i dopiero wtedy szyj dalej.
- Kontrola sukcesu: nie ma „dziury” w hafcie, a miejsce wznowienia wygląda na zablokowane, nie luźne.
- Jeśli nadal jest źle: zwolnij tempo i sprawdź igłę — strzępienie przy oczku często wynika z tarcia/zużycia igły.
- Q: Jakie zasady bezpieczeństwa stosować w Janome Memory Craft 9700 przy zakładaniu Stopki do haftu P i pracy przy igielnicy?
A: Wyłącz zasilanie Janome Memory Craft 9700 przed każdą zmianą przy igielnicy i trzymaj dłonie/narzędzia poza strefą ruchu igły.- Wyłącz maszynę przed poluzowaniem śruby pręta stopki i wymianą na Stopkę do haftu P.
- Dokręć stopkę tak, aby nie było żadnego luzu.
- Nie testuj ruchu igły, gdy śrubokręt jest przy igielnicy.
- Kontrola sukcesu: stopka jest stabilna (bez „grzechotania”), a przy włączonej maszynie nic nie znajduje się w strefie igły.
- Jeśli nadal masz wątpliwości: zatrzymaj się i ustaw wszystko od nowa spokojnie — pośpiech przy „żywej” maszynie to częsta przyczyna urazów i złamanych igieł.
