Spis treści
Jeśli kiedykolwiek patrzyłaś/patrzyłeś na blok in-the-hoop (ITH) i pomyślałaś/pomyślałeś: „To miało być relaksujące… czemu ja się stresuję?”, to wiedz, że nie jesteś sam(a). ITH to jeden z najszybszych sposobów na blok wyglądający profesjonalnie — dopóki tkanina nie zacznie „pływać”, watolina nie zrobi bąbli, albo przypadkiem nie utniesz zapasu na szew i cały element zamieni się w „lekcję na przyszłość”.
W hafcie maszynowym, szczególnie przy „kanapce” warstw quiltowych, fizyka często jest Twoim wrogiem jeszcze zanim naciśniesz Start. Tarcie między warstwami, opór ramy hafciarskiej i ugięcie igły przy grubszej watolinie potrafią zepsuć idealne pasowanie.
W tym bloku z choinkami Sweet Pea wideo pokazuje powtarzalny workflow na hafciarce Brother Innov-is: najpierw metoda floating na flizelinie wycinanej (cutaway), potem przyszycie watoliny, ułożenie tkaniny tła z celowo zostawionym zapasem na szew, opcjonalne pominięcie przeszyć „pikowania” w tle, następnie aplikacja z surową krawędzią (również z winylu) i wykończenie satyną oraz detalami „śniegu”.
Po drodze dopowiem brakujące szczegóły „z produkcji”: co sprawdzać dotykiem i wzrokiem, gdzie zostawić margines bezpieczeństwa oraz jakie nawyki ograniczają marszczenie i problemy przy składaniu bloku w całość. To szczególnie ważne, jeśli robisz kilka/kilkanaście bloków i zależy Ci na powtarzalności bez ciągłego poprawiania.

Spokojny start: bloki ITH Sweet Pea na Brother Innov-is są wybaczające — o ile szanujesz warstwy
Dobra wiadomość: ten projekt prowadzi Cię liniami pozycjonowania i przeszyciami „tack-down”, więc nie działasz na oko. Zła wiadomość: blok quiltowy to gruba, sprężysta „kanapka”, a grubość wzmacnia każdy drobny błąd mocowania.
Najważniejsze nastawienie, które usuwa 90% frustracji: nie „haftujesz tylko ładnej choinki”. Zarządzasz stabilnością warstw. Każde dodatkowe przeszycie (tack-down/pikowanie) ma zablokować warstwy, żeby kolejne ściegi nie zdeformowały kształtu.
Jeśli pracujesz na tamborek 8x8 do brother, masz wystarczająco dużo pola dla bloku w stylu 150 mm x 150 mm pokazanego w wideo. Pamiętaj jednak: im większa rama hafciarska, tym łatwiej o „trampolinę” w środku (sprężynowanie tkaniny). Kluczem jest stałe, powtarzalne napięcie przy każdym kolejnym bloku, żeby po zszyciu wszystko wyszło w kwadrat.

„Ukryte” przygotowanie, które sprawia, że blok się słucha: flizelina cutaway, ułożenie watoliny i realny plan mocowania
Wideo zaczyna się od kluczowej decyzji: no-show poly mesh cutaway (miękka siatka wycinana), zamocowana w ramie sama — a wszystkie tkaniny dokładane później.
Dlaczego to ma znaczenie:
- W blokach ITH stabilizator często zostaje w środku gotowego elementu.
- Stabilizator wycinany (cutaway) działa jak stały „szkielet”. W przeciwieństwie do odrywanego, nie traci nośności po perforacji ściegami. Dzięki temu blok łatwiej utrzymuje wymiar, gdy go obrabiasz, przycinasz i później zszywasz w quilt.
Autorka używa też watoliny 80/20 bawełna/poliester i zwraca uwagę na detal „dotykowy”: watolina bywa z jednej strony bardziej „miękka”, z drugiej „szorstkawa”; ona woli układać miększą stroną do góry, bo igła ma wtedy łatwiej przechodzić przez warstwę.
Uwaga praktyczna (z doświadczenia, ale zgodna z tym co pada w wideo): różne watoliny zachowują się różnie — traktuj „miękka strona do góry” jako pomocny nawyk, nie żelazną zasadę. Najważniejsze jest, żeby warstwy nie przesuwały się przy pierwszym obrysie.

Checklista przygotowania (zrób to zanim w ogóle uruchomisz wzór)
- Stabilizator: przygotuj kawałek no-show poly mesh cutaway na tyle duży, żeby był pewnie złapany przez ramę hafciarską na całym obwodzie.
- Watolina: przytnij kwadrat, który w całości przykryje obszar pierwszego przeszycia mocującego (wideo: 80/20).
- Tkanina tła: wybierz bawełnę patchworkową, która przykryje linię pozycjonowania i pozwoli zostawić opisany później zapas 0,5".
- Nożyczki: przygotuj zakrzywione nożyczki hafciarskie/aplikacyjne do przycinania w tamborku.
- Nici: zaplanuj kolory: zieleń na choinki, brąz na pnie, biel na śnieg (wideo rozważa metalik, ale wybiera biel dla czytelności).

„Floating” na stabilizatorze w ramie Brother: naciąg „jak bęben”, ale bez rozciągania siatki
Wideo pokazuje to, co wiele osób nazywa techniką tamborek do haftu do metody floating — z tą różnicą, że tutaj nie „pływa” sama tkanina, tylko kolejne warstwy projektu są dokładane na stabilizator zamocowany w ramie.
Krok z wideo 1 (00:11–00:30): zamocuj w ramie wyłącznie no-show poly mesh cutaway.
- Wskazówka wizualna: stabilizator ma być równy, bez zmarszczek; jeśli widać strukturę siatki, linie nie powinny się wyginać.
- Szybki test: lekko postukaj palcem — powinno być czuć sprężysty, równy naciąg (bez „flaka”).
W praktyce chodzi o to, żeby naciąg był powtarzalny: dokręć śrubę, usuń luz delikatnym dociągnięciem, a potem wykonaj małe końcowe dokręcenie.
Jeśli przy takich „kanapkach” tracisz czas na śrubę, poprawki i walkę z napięciem, to jest dokładnie ten typ pracy, w którym tamborki magnetyczne potrafią usprawnić workflow: docisk jest równomierny i szybki, a mniej siły w dłoniach oznacza mniej zmęczenia przy serii bloków.

Przyszycie watoliny na Brother Innov-is: pierwsza linia ściegu to fundament
Krok z wideo 2 (01:57–04:10): połóż watolinę na stabilizatorze w ramie i wykonaj obrys mocujący (tack-down).
- Maszyna przeszywa kwadrat/obrys, który łapie watolinę.
- Autorka układa watolinę miększą stroną do góry.
Oczekiwany efekt:
- Watolina jest złapana płasko, bez bąbli.
- Przy lekkim podniesieniu brzegu czujesz, że obrys ją trzyma.
Szybka diagnostyka z praktyki (zgodna z logiką wideo): jeśli watolina „wędruje” przy obrysie, zwykle winne jest zbyt luźne mocowanie stabilizatora albo zbyt mały kawałek watoliny.

Ułożenie tła i zapas 0,5": nie odcinaj sobie przyszłego szycia
Krok z wideo 3 (05:26–06:00): ułóż tkaninę tła prawą stroną do góry tak, aby przykryła linię pozycjonowania, ale zostaw 0,5" przerwy na dole jako zapas na szew.
To detal, który decyduje, czy blok będzie tylko „ładny w tamborku”, czy faktycznie da się go wygodnie zszyć w quilt. Wideo kilkukrotnie podkreśla, żeby tego zapasu nie „upiększać” nożyczkami.
Oczekiwany efekt:
- Tło w całości przykrywa obszar pozycjonowania i mocowania.
- Dolna krawędź jest ustawiona tak, aby zapas 0,5" był wyraźnie zachowany.
Wskazówka praktyczna: nie przykrywaj linii „na styk” — zostaw mały margines. Tkanina potrafi się minimalnie „wciągnąć” pod wpływem ściegu i wtedy zbyt małe pokrycie może odsłonić watolinę.

Checklista ustawień (tuż przed kolejną sekwencją)
- Orientacja: tkanina tła prawą stroną do góry.
- Pokrycie: linia pozycjonowania jest całkowicie przykryta.
- Zapas: zgodnie z wideo — zachowany obszar 0,5" na szew.
- Wygładzenie: wygładź dłonią od środka na zewnątrz (bez naciągania).
- Bezpieczeństwo: upewnij się, że żaden brzeg nie wchodzi pod wewnętrzną krawędź ramy ani w okolice mocowania ramy do ramienia maszyny.

Pomijanie przeszyć „pikowania” tła na ekranie Brother: ładnie teraz, ryzykownie później (jeśli warstwy nie są pod kontrolą)
Krok z wideo 4 (07:05–07:28): autorka na ekranie Brother pomija kroki przeszyć tła (stipple/okręgi) używając wielokrotnie przycisku przejścia do kolejnego kroku.
Uczciwie mówi o kompromisie:
- Pomija pikowanie, bo tło ma intensywny wzór i nie chce dodatkowej faktury.
- Przyznaje, że pominięcie może dać marszczenie, bo te ściegi pomagają spiąć warstwy.
To ważne: ściegi pikowania nie są tylko dekoracją — to kotwienie warstw. Jeśli je usuwasz, musisz „oddać” stabilność lepszym mocowaniem i większą dyscypliną warstw.
Masz trzy sensowne opcje:
- Zostaw pikowanie — najstabilniejsze rozwiązanie, szczególnie jeśli dopiero wchodzisz w ITH.
- Pomiń, ale mocuj perfekcyjnie — stabilizator ma być naprawdę równy i napięty, a warstwy nie mogą się przesuwać.
- Pomiń i zaakceptuj „puch” — blok może wyjść bardziej wypukły, bo nie został „ściągnięty” przez dodatkowe przeszycia.

Aplikacja z winylu na choinki: trzymaj ją z dala od zapasu na szew, inaczej znienawidzisz składanie
Krok z wideo 5 (10:09–10:29): połóż zielony, błyszczący winyl na liniach pozycjonowania choinek.
- Materiał ma przykryć obszar szycia.
- Ma nie wchodzić w zewnętrzny zapas na szew.
- Autorka ostrzega, że szycie przez winyl w szwie jest później „koszmarem”.
To ostrzeżenie jest bardzo praktyczne: winyl dodaje grubości i oporu pod stopką maszyny do szycia. Jeśli wejdzie w zapas, karmienie warstw przy zszywaniu bloków będzie nierówne i narożniki mogą się rozjechać.

Przycinanie aplikacji w tamborku: nawyk „zdejmij ramę, nie wypinaj projektu”
Krok z wideo 6 (10:53–11:10): zdejmij ramę z maszyny (ale nie wypinaj warstw) i przytnij nadmiar winylu blisko ściegu mocującego, używając zakrzywionych nożyczek.
Oczekiwany efekt:
- Czysta krawędź wokół kształtu choinki, blisko linii tack-down.
- Brak przeciętych ściegów.
Uważaj:
- Jeśli zostawisz zbyt duży margines, satyna może nie przykryć krawędzi i będzie widać pasek winylu.
- Jeśli przetniesz ścieg mocujący, satyna traci „fundament” i krawędź może wyglądać nierówno.
Praktyczny nawyk: obracaj tamborek na stole zamiast wykręcać nadgarstek.

Satyna na winylu: jak uzyskać gładką krawędź bez przerw w nici i „poszarpanego” połysku
Krok z wideo 7 (11:15–12:00): maszyna wykonuje gęsty ścieg satynowy wokół surowej krawędzi winylowej aplikacji.
Oczekiwany efekt:
- Satyna w pełni zamyka krawędź winylu.
- Brak prześwitów i brzydkich „ząbków” na narożnikach.
Autorka używa Sweet Pea Incredithread i wspomina, że sprawdza się zarówno do szycia, jak i haftu. W praktyce gładka nić poliestrowa jest tu wdzięczna, bo lepiej znosi tarcie przy gęstym ściegu.
Jeśli robisz serię bloków (na prezenty albo do sprzedaży), największym wrogiem jakości satyny jest nie tyle naprężenie nici, co powtarzalność mocowania i przycinania. Właśnie dlatego wiele pracowni łączy powtarzalne mocowanie z pomocą typu Stacja do tamborkowania do haftu maszynowego — żeby każdy blok startował z tym samym napięciem i pozycją.

Druga choinka i moment „słuchaj maszyny”: dźwięk to realne narzędzie diagnostyczne
Wideo idzie dalej: kolejne linie pozycjonowania, tack-down i ponownie satyna. Autorka mówi, że „słucha dźwięku” i sugeruje, że być może trzeba zmienić igłę.
To nie przesąd — to dobra praktyka. Gdy dźwięk zmienia się z równego „mruczenia” na twardsze uderzenia, zwykle oznacza to, że coś w warstwach/igle/oporze materiału przestało być komfortowe dla maszyny. Wtedy warto przerwać i sprawdzić, zanim pojawią się pominięte ściegi.

„Śnieg” białą nicią (albo metalikiem): czytelność wygrywa częściej niż błysk
Krok z wideo 8 (14:55–15:20): zmiana na białą nić i haft detali śniegu na choinkach.
- Autorka wspomina, że używała wcześniej metalika Madeira dla efektu, ale tutaj wybiera biel (lepsza widoczność i brak zapasu metalika).
Oczekiwany efekt:
- Detale śniegu są czytelne na zielonym winylu.

Pułapka kompatybilności ram 6x6: dlaczego plik „150 x 150 mm” potrafi nie wejść na niektórych Brotherach
Wideo podaje ważne ostrzeżenie:
- W Brotherach pole haftu w ramie 6x6 bywa realnie mniejsze niż sugeruje nazwa (autorka mówi o ok. 5,8" użytecznego pola).
- Wzór opisany jako 150 mm x 150 mm może nie wczytać się lub wywołać błąd „za duży wzór”.
Rozwiązanie z wideo:
- Pobierz mniejszą wersję, jeśli jest dostępna.
- Albo zmniejsz wzór w oprogramowaniu.

Drzewko decyzyjne: stabilizator i mocowanie dla bloków ITH
Skorzystaj z tej logiki, gdy budujesz „kanapkę” dla bloków ITH jak ten:
1) Jaka jest tkanina bazowa?
- Bawełna patchworkowa (stabilna) → przejdź do #2.
- Dzianina/elastyczna lub bardzo cienka → wzmocnij tkaninę przed haftem, potem przejdź do #2.
2) Czy stabilizator zostaje w bloku?
- Tak → stabilizator wycinany (cutaway) jest obowiązkowy (wideo: no-show poly mesh).
- Nie → w tym projekcie to w praktyce nie dotyczy; odrywany osłabia strukturę bloku.
3) Jak gruba jest „kanapka” (watolina + tkanina + winyl)?
- Średnia → standardowa rama hafciarska da radę, jeśli napięcie jest powtarzalne.
- Gruba/objętościowa → rozważ docisk magnetyczny w stylu Tamborek magnetyczny do hafciarki brother, bo ogranicza „wyskakiwanie” i nierówny docisk przy grubszych warstwach.
4) Czy pomijasz przeszycia pikowania tła?
- Tak → priorytetem jest maksymalna stabilność i kontrola warstw.
- Nie → pikowanie daje dodatkowe kotwienie, więc projekt jest bardziej wybaczający.
Ścieżka ulepszeń, która ma sens: szybsze mocowanie, mniej odcisków i lepsza powtarzalność w serii
Jeśli robisz jeden blok „dla frajdy”, da się przeżyć kręcenie śrubą i poprawki. Jeśli robisz cztery (albo czterdzieści), wąskim gardłem staje się mocowanie i kontrola warstw.
Praktyczne kryteria decyzji:
- Sygnał, że warto coś zmienić: pracujesz metodą floating, dokładane są grubsze warstwy, a do tego dochodzi gęsta satyna. Zaczynasz tracić czas na poprawki i widzisz odciski ramy na tkaninie.
- Standard oceny: jeśli więcej czasu idzie na ponowne mocowanie/ustawianie niż na sam haft, to metoda mocowania jest ograniczeniem.
- Poziom 1 (technika): przygotuj stabilizator i warstwy w powtarzalnych rozmiarach, oznacz środki.
- Poziom 2 (narzędzie): użyj pomocy do pozycjonowania typu stacja do tamborkowania hoop master lub podobnej — dla quiltów liczy się identyczne centrowanie.
- Poziom 3 (sprzęt produkcyjny): przejdź na docisk magnetyczny. Jeśli testujesz metody jak używać tamborka magnetycznego do haftu, wybieraj rozwiązania, które dają równy docisk na całym obwodzie i dobrze trzymają grubsze „kanapki”.
Checklista operacyjna (czyli „nie zepsuj na finiszu”)
- Kontrola zakotwienia: po każdym tack-down przejedź palcem po obrysie — warstwa ma być złapana i płaska.
- Dyscyplina mocowania: do przycinania zdejmij ramę z maszyny, ale nie wypinaj projektu (jak w wideo).
- Ochrona ściegu: przycinaj blisko, ale nigdy w ścieg mocujący.
- Zapas na szew: winyl i grubość trzymamy poza strefą 0,5".
- Geometria: zachowaj zapas 0,5" dookoła — nie „upiększaj” bloku kosztem wymiaru.
Szybkie rozwiązywanie problemów: objaw → możliwa przyczyna → poprawka
Skorzystaj z tej tabeli, żeby szybko diagnozować problemy zgodnie z workflow z wideo.
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Szybka poprawka |
|---|---|---|
| Wzór nie chce się wczytać | Niezgodność rozmiaru/pola haftu (często na 6x6). | Sprawdź realne pole haftu; pobierz mniejszą wersję lub zmniejsz wzór w oprogramowaniu. |
| Marszczenie tła | Pominięte ściegi kotwiące (pikowanie) + słaba kontrola warstw. | Zostaw pikowanie następnym razem albo dopracuj napięcie i stabilność warstw. |
| Krawędź winylu wygląda „poszarpana” | Zbyt agresywne przebicia/zużycie igły lub problem z kontrolą warstw przy gęstej satynie. | Zatrzymaj, sprawdź igłę i powtórz na próbce; dopilnuj równego tack-down i przycięcia. |
| Trudne zszywanie (grube szwy) | Winyl/tkanina weszły w zapas na szew. | Układaj i przycinaj tak, by strefa zapasu była „czysta” (bez winylu). |
| Maszyna zaczyna głośno „walić” | Opór przy przebijaniu stosu (watolina + winyl) lub sygnał, że igła nie pracuje już czysto. | Zatrzymaj i sprawdź igłę oraz warstwy, zanim pójdziesz dalej. |
Standard kontroli przed kolejnym blokiem: jak wygląda „dobry” element
Zanim zaczniesz następny blok, sprawdź gotowy:
- Zapas na szew: jest równy, zachowany i bez winylu.
- Krawędzie aplikacji: satyna przykrywa krawędź, nic nie „wychodzi”.
- Płaskość: blok leży w miarę płasko (lekka wypukłość od watoliny jest normalna, głębokie fale — nie).
Gdy zrobisz jeden czysty blok, zrobisz serię — bo prawdziwą umiejętnością nie jest choinka, tylko kontrola „kanapki”.
FAQ
- Q: Jak na Brother Innov-is zamocować no-show poly mesh cutaway do bloków ITH tak, żeby nie rozciągnąć siatki?
A: Zamocuj stabilizator równo i „na bęben”, ale dokręcaj stopniowo, żeby nie przeciągnąć włókien.- Najpierw dokręć śrubę ramy, potem delikatnie usuń luz, a na końcu wykonaj małe końcowe dokręcenie.
- Sprawdź, czy siatka/struktura nie jest wygięta i czy nie ma zmarszczek.
- Test powodzenia: lekko postukaj w stabilizator — powinien być sprężyście napięty, bez „flaka”.
- Jeśli nadal jest problem… zmniejsz siłę dociągania po dokręceniu śruby; przeciągnięta siatka potrafi później „odpuścić” i dać marszczenie.
- Q: Skąd mam wiedzieć, że watolina jest stabilnie złapana przy pierwszym obrysie tack-down w bloku ITH?
A: Watolina musi być złapana płasko już po pierwszym obrysie, zanim wejdziesz w aplikacje i satynę.- Ułóż kawałek watoliny tak, by w całości przykrywał obszar obrysu i nie mógł „wędrować” pod stopką.
- Zwróć uwagę, czy nie robią się bąble podczas przeszycia.
- Test powodzenia: lekko unieś brzeg — powinno być czuć, że obrys trzyma watolinę bez luzu.
- Jeśli nadal jest problem… wróć do napięcia stabilizatora w ramie; przesuwanie na tym etapie to najczęściej kwestia mocowania.
- Q: Jak ułożyć tkaninę tła w bloku ITH Sweet Pea i zachować wymagany zapas 0,5"?
A: Ułóż tło prawą stroną do góry tak, by przykryło linię pozycjonowania, i celowo zostaw widoczny zapas 0,5" na dole.- Wygładź tkaninę od środka na zewnątrz (bez rozciągania).
- Przykryj linię z małym marginesem, żeby „wciągnięcie” tkaniny przez ściegi nie odsłoniło watoliny.
- Upewnij się, że nic nie zostanie przyciśnięte przez krawędź ramy lub element mocowania ramy.
- Test powodzenia: przed szyciem linia jest przykryta, a strefa zapasu 0,5" jest zachowana.
- Jeśli nadal jest problem… przytnij większy kawałek tła; zbyt małe pokrycie często kończy się odsłonięciem krawędzi po przeszyciach.
- Q: Co się stanie, jeśli pominę przeszycia pikowania/stipple w tle w bloku ITH i jak ograniczyć marszczenie?
A: Pominięcie pikowania wygląda „czyściej”, ale zabiera kotwienie warstw — żeby ograniczyć marszczenie, musisz zwiększyć stabilność i kontrolę warstw.- Najstabilniej (szczególnie na start): zostaw pikowanie, jeśli możesz.
- Jeśli pomijasz, dopilnuj bardzo równego mocowania stabilizatora i tego, by warstwy nie przesuwały się w trakcie.
- Zaakceptuj, że blok bez pikowania może być bardziej „puchaty”, bo nie został ściągnięty dodatkowymi ściegami.
- Test powodzenia: po zakończeniu tło leży sensownie płasko na stole, bez głębokich fal.
- Jeśli nadal jest problem… przestań pomijać te kroki; tutaj najczęściej zawodzi kontrola warstw, a nie naprężenie nici.
- Q: Jak zapobiec temu, żeby winylowa aplikacja choinki nie zrobiła grubych szwów przy składaniu bloku?
A: Trzymaj winyl całkowicie poza strefą zapasu na szew, żeby bloki równo przechodziły pod stopką podczas zszywania.- Ułóż winyl tak, by przykrywał obszar szycia choinki, ale kończył się wyraźnie przed zewnętrznym zapasem.
- Najpierw tack-down, potem zdejmij ramę z maszyny (bez wypinania) i przytnij blisko linii mocującej.
- Przytnij tak, by satyna przykryła krawędź.
- Test powodzenia: strefa zapasu jest „czysta” (bez winylu), a krawędź aplikacji jest zakryta po satynie.
- Jeśli nadal jest problem… przed tack-down dopilnuj, by winyl nie „uciekał” na zewnątrz; kontrola ułożenia jest tu kluczowa.
- Q: Jakie ustawienia igły i prędkości są bezpiecznym punktem startowym do satyny na winylu w bloku ITH?
A: Zacznij od ustawień bezpiecznych dla Twojej maszyny i materiału, a jeśli słyszysz, że przebicie winylu jest „twarde”, zatrzymaj i skontroluj igłę oraz pracę warstw.- W wideo autorka podkreśla znaczenie „słuchania” maszyny — zmiana dźwięku to sygnał do przerwania i sprawdzenia.
- Test powodzenia: satyna wychodzi gładko, bez przerw w nici i bez zniekształceń krawędzi.
- Jeśli nadal jest problem… sprawdź, czy warstwy są dobrze zakotwione tack-down i czy nic nie przesuwa się w trakcie.
- Q: Jakie zasady bezpieczeństwa stosować przy przycinaniu winylu w tamborku przy bloku ITH na Brother Innov-is?
A: Zawsze zdejmij ramę z ramienia hafciarki przed przycinaniem, ale nie wypinaj projektu.- Zdejmij ramę z maszyny, żeby mieć bezpieczny dystans od okolic igły i stopki.
- Używaj zakrzywionych nożyczek i obracaj tamborek na stole zamiast skręcać nadgarstek.
- Tnij tak, by ostrza nie szły w kierunku miejsca, gdzie normalnie pracuje igła, i trzymaj palce za linią ostrzy.
- Test powodzenia: aplikacja jest przycięta równo, bez nacięć ściegu mocującego.
- Jeśli nadal jest problem… zmień nożyczki na odpowiednio zakrzywione; proste nożyczki wymuszają zły kąt i zwiększają ryzyko poślizgu.
