Spis treści
Jeśli kiedykolwiek kupiłaś/kupiłeś projekt ITH (In-The-Hoop), otworzyłaś folder z plikami i od razu poczułaś/poczułeś lekkie spięcie — to normalne. Haft maszynowy to „nauka z doświadczenia”: działa wtedy, gdy spotykają się fizyka, chemia (stabilizatory/taśmy/kleje) i mechanika maszyny.
Mini zawieszka ITH wygląda na filmie na prostą, ale prawdziwa wygrana to powtarzalność: czyste krawędzie satyny, stabilne litery, które nie „wpadają” w ocieplinę, oraz tył (kopertowe zamknięcie), który pasuje jak w dobrze zaprojektowanym szablonie. W tym przewodniku — opartym o workflow Becky Thompson przy projekcie Designs by JuJu na Brother Luminaire XP1 — rozkładamy proces na czynniki pierwsze. Przechodzimy z „oby wyszło” do „wiem, dlaczego wyjdzie”.

Szybki „bez paniki” wstęp: dlaczego mini ITH wydaje się trudne (i czemu wcale nie musi)
Projekty ITH uruchamiają u początkujących trzy typowe stresory: precyzyjne zapinanie w ramie hafciarskiej, zaufanie do kolejności szycia i „chirurgiczne” przycinanie.
- Precyzyjne zapinanie w ramie hafciarskiej: nie tylko trzymasz materiał — tworzysz bazę konstrukcyjną.
- Zaufanie „w ciemno”: często nie widzisz, co dzieje się z tyłu, dopóki nie jest za późno.
- „Chirurgiczne” przycinanie: jeden zły ruch nożyczkami i przecinasz nić, psując godzinę pracy.
Stabilna prawda jest taka: to digitalizator zrobił inżynierię. Twoja rola to rola kontroli jakości. Masz (1) utrzymać napięcie bez deformacji, (2) uszanować hierarchię kolejności ściegów i (3) ciąć spokojnie, zgodnie z logiką projektu.
Jeśli jesteś osobą, która szuka porad o Akcesoria do tamborkowania do hafciarki, bo materiał faluje albo „ucieka” — weź oddech. Jesteś dokładnie tam, gdzie zaczynał każdy dobry hafciarz. Celem tego opracowania jest dać Ci „rusztowanie myślowe”, żeby wykonać projekt poprawnie już za pierwszym razem.

„Ukryte” przygotowanie, które robią profesjonaliści: pliki, narzędzia i plan stabilizacji, który Cię nie zdradzi
Amator improwizuje; profesjonalista przygotowuje stanowisko. Zanim włączysz maszynę, zrób „mise-en-place” — ustaw wszystko tak, aby w trakcie haftu nie było nerwowego szukania taśmy czy przewijania bębenka.
„Ukryte” materiały eksploatacyjne
Wideo pokazuje podstawy, ale jeśli chcesz mieć spokojny przebieg, dopilnuj też tych rzeczy:
- Świeża igła: mikrozadzior na używanej igle potrafi strzępić nić i powodować zrywanie. Startuj od nowej.
- Kontrola nici dolnej: upewnij się, że masz pełny bębenek nici dolnej (zwykle białej, 60wt lub 90wt). Przerywanie ITH na nawijanie bębenka to proszenie się o przesunięcia.
- Taśma do haftu: w filmie pada, że możesz użyć taśmy do haftu (np. Kimberbell), malarskiej albo Fabric First Aid — ważne, żeby trzymała narożniki i nie zostawiała kleju na igle.
Dlaczego zapinanie „czuje się” inaczej w ITH
W klasycznym hafcie rama hafciarska trzyma materiał. W ITH rama jest ramą konstrukcyjną. Stabilizator (No Show Poly Mesh) to fundament. Jeśli fundament jest słaby, „dach” (litery i satyny) zacznie siadać.
Becky pokazuje trik, gdy stabilizator jest za wąski: zakładka.
- Fizyka: dwie warstwy Poly Mesh zachodzące na siebie na „kilka cali” działają, bo docisk ramy blokuje je jak jedna płaszczyzna.
- Zasada praktyczna: zakładka ma leżeć możliwie płasko — tak, aby nie tworzyć wyczuwalnego „garbu”, który mógłby odbić się na ściegu.

Checklista przygotowania: „zero tarcia” na starcie
- files: [ ] Projekt pobrany z Designs by JuJu.
- Files: [ ] ZIP rozpakowany (PPM -> "Extract All"). Nie otwieraj plików bezpośrednio z ZIP.
- Dimensions: [ ] Instrukcja PDF sprawdzona. Potwierdzony rozmiar po uszyciu (dla tamborka 8x12 ok. 7.6 x 10.6 inches).
- Materials: [ ] Tkaniny i ocieplina docięte większe niż linie pozycjonujące (w filmie: zapas ok. 1/2 inch dookoła).
- Hardware: [ ] Igła Organ 75/11 założona.
- Tooling: [ ] Nożyczki do aplikacji (zakrzywione) przygotowane przy maszynie.
- Environment: [ ] Płaska, twarda powierzchnia do przycinania. Nie przycinaj „na kolanie”.
Uwaga bezpieczeństwa: Ryzyko przy nożyczkach. Zakrzywione nożyczki hafciarskie są bardzo ostre. Zawsze zdejmuj ramę z maszyny przed przycinaniem. Nie przycinaj, gdy rama jest przypięta do wózka — niepotrzebnie obciążasz mechanikę i ryzykujesz palce.
Moment „rozpakuj ZIP”: jak trafić do właściwego pliku bez typowego chaosu
Workflow Becky jest prosty — spiszmy go, żeby uniknąć cyfrowej frustracji:
- Pobierz: zapisuj do jednego folderu roboczego (np. „Embroidery”), a nie na Pulpit.
- Rozpakuj: PPM na ZIP -> Extract All.
- Wybierz format: wejdź do folderu z formatem dla Twojej maszyny (np. .PES dla Brother/Baby Lock, .JEF dla Janome, .DST dla komercyjnych).
Uwaga mentalna: na tym etapie jeszcze niczego „nie edytujesz”. Po prostu otwierasz skrzynię, żeby dostać się do właściwego „planu technicznego”.

Sekret kolejności ściegów w Embrilliance: chroń ostatni ścieg zamknięcia koperty
To jest moment, który odróżnia „użytkownika” od „technika”. W ITH kolejność szycia to logika konstrukcyjna.
Zamknięcie kopertowe jest zwykle ostatnim krokiem: przyszywa elementy tylne do przodu, prawą do prawej, zostawiając miejsce na wywinięcie.
- Ryzyko: jeśli dodasz własny tekst (np. imię, datę) i nie dopilnujesz kolejności, maszyna może „zamknąć kopertę” zanim wyhaftuje napis albo przeszyć litery przez warstwy tyłu.

Plan działania w Embrilliance
- Audyt wizualny: otwórz Objects Panel (zwykle po prawej).
- Identyfikacja: przewiń na dół i znajdź ostatni obiekt (często pojedynczy ścieg biegowy/bean stitch) — to zamknięcie.
- Złota zasada: wszystko, co dodajesz (tekst/dekor), musi znaleźć się przed tym ostatnim obiektem.
Tekst, który wygląda „jak z produktu”: czcionki, bezpieczne skalowanie i przesuwanie liter bez deformacji
Becky personalizuje szablon w Embrilliance. Żeby efekt był „sklepowy”, trzeba szanować geometrię nici.

Zasada ostrożnego skalowania
W filmie pada ostrzeżenie, żeby nie rozciągać liter zbyt mocno (Becky mówi o ok. 0.5 inches). Praktycznie oznacza to:
- Jeśli przesadzisz ze skalą, satyny mogą zrobić się luźne i podatne na zaciągnięcia.
- Jeśli zmniejszysz za mocno, ściegi się zagęszczą i rośnie ryzyko zrywania nici/igły.
- Najbezpieczniej: wybieraj font w docelowym rozmiarze (np. „2 inch”), zamiast „ratować” skalowaniem.
Workflow z filmu
- Główny tekst: „Today” (Font: DBJJ Calvin 2 inch).
- Łącznik: „will be” (Font: DBJJ Salt and Lime).
- Drugi człon: „Amazing” (Font: DBJJ Evangeline 1 inch) — rozbite na „A” oraz „mazing”, żeby ręcznie ustawić odstępy.
- Kerning: używaj zielonych punktów środka do przesuwania pojedynczych liter.

Jeden ruch, który ratuje cały projekt: przestawienie obiektów tak, by koperta nadal działała
Po personalizacji zrób cyfrowy odpowiednik „domknięcia konstrukcji”.
- Zaznacz ostatni ścieg zamknięcia w Objects Panel.
- Przeciągnij go na sam dół listy (albo użyj opcji typu „Move Last”, jeśli jest dostępna).
Wskazówka z praktyki z filmu: przeciągaj obiekt, chwytając ikonę/pozycję na liście, a nie klikając w litery na podglądzie — łatwiej uniknąć przypadkowego przesunięcia tekstu.

Ustawienie Brother Luminaire XP1: kolejność „co zapinam w ramie” — pytanie, które wraca non stop
„Czy najpierw tkanina?” — to najczęstsze pytanie początkujących. Odpowiedź: nie. W tym sposobie najpierw zapinasz w ramie hafciarskiej stabilizator.
Tworzysz napiętą membranę z No Show Poly Mesh. Tkaniny i ocieplina są potem „kładzione” (floating) na wierzch zgodnie z liniami pozycjonującymi.
Zaleta „floating”: łatwiej utrzymać prostą bazę i nie męczyć materiału dociskiem.
Jeśli pracujesz na Hafciarka brother z tamborkiem 8x12, to jest bardzo typowy workflow dla ITH.

Checklista ustawień (przed startem)
- Napięcie w ramie: [ ] postukaj w zapiety stabilizator — ma brzmieć jak bęben („tępy thump”), nie jak luźna torba.
- Bezpieczny montaż: [ ] podnieś stopkę przed zakładaniem ramy.
- Komunikat o „thread data”: [ ] jeśli pojawi się ostrzeżenie o braku danych nici, w filmie Becky mówi, że można je zignorować — liczą się „stops” (zatrzymania/zmiany).
- Ścieżka nici: [ ] sprawdź, czy nić nie zahacza przy szpulce/stojaku.
Ocieplina bez fal: przykryj linię o ok. 1/2 inch i nie walcz z mikrofalkami
Maszyna wyszyje linię pozycjonującą na stabilizatorze.
- Połóż ocieplinę: tak, aby zachodziła na linię o ok. 1/2 inch dookoła.
- Struktura: jeśli ocieplina ma „wypustki”, połóż je do dołu.
- W trakcie szycia: Becky wygładza ręką, trzymając ją z dala od toru igły.

Strach przed falami: Przy większej powierzchni mogą pojawić się drobne zmarszczki. W filmie jest jasno: kilka falek to nie dramat — po dociśnięciu i wykończeniu zwykle nie widać ich w gotowym projekcie.
Uwaga bezpieczeństwa: nie wkładaj palców blisko igły podczas szycia. Jeśli musisz coś wygładzić, zatrzymaj maszynę lub użyj narzędzia (np. patyczka/stylusa) i trzymaj rękę poza strefą pracy igły.
Aplikacja tkaniny głównej: przyklej/zaklej narożniki, przeszyj, potem przytnij tylko górny łuk
Krok: „floating” tkaniny głównej.
- Maszyna szyje linię pozycjonującą.
- Połóż tkaninę prawą stroną do góry.
- Zabezpiecz narożniki taśmą: w filmie to kluczowe — stopka nie może podważyć krawędzi i przewrócić tkaniny.

Logika przycinania
Becky mówi: przytnij tylko górną część/łuk.
- Dlaczego: dół zostanie przykryty tkaniną bordiury. Jeśli teraz przytniesz dół, możesz później odsłonić surową krawędź.
- Jak: zdejmij ramę, użyj zakrzywionych nożyczek i tnij blisko linii, ale bez naruszania ściegu.

Aplikacja bordiury: połóż, przeszyj, potem przytnij tylko dolną falę
Proces się powtarza, ale „odwrócony” względem poprzedniego kroku.
- Linia pozycjonująca.
- Połóż tkaninę bordiury z zapasem (w filmie: co najmniej ok. 1/2 inch).
- Przeszyj (tack down).
- Przytnij: tylko dolną falowaną krawędź.

Pikowanie + litery: zmiany kolorów, nawyki przy wiązaniu nici i mieszanie marek
Teraz wchodzi etap „dekoracyjny”: pikowanie (cross-hatch) i potem tekst.

Tarcie przy zmianach kolorów
Na jednoigłowej maszynie każda zmiana koloru to stop, obcięcie, nawleczenie i restart.
- Becky pokazuje nawyk wiązania nici i przeciągania jej przez tor nawleczenia, żeby przyspieszyć zmianę.
- W filmie używa mieszanki nici (Isacord i Madeira Polyneon) i podkreśla, że nie jest „purystką” marek — ważniejszy jest kolor i poprawny przebieg.
Uwaga z praktyki (na bazie dyskusji pod filmem)
W komentarzach pojawia się temat zrywania nici i tego, że niektóre maszyny bywają „wybredne” na igły i nici. Becky wspomina, że w maszynach Brother/Baby Lock przejście na igły Organ potrafi realnie ograniczyć zrywanie, bo te maszyny są pod nie fabrycznie ustawiane.
Wycięcie i wywinięcie: zapas 1/4 inch, nacięcia V i wywijak do narożników
Haft skończony — teraz projekt wygrywa się przy stole.

- Obwód: przytnij dookoła na 1/4 inch od linii szycia.
- Krzywizny: zrób nacięcia w kształcie V w zapasie na łukach (nie przecinając ściegu). To daje materiałowi „miejsce”, gdy wywracasz na prawą stronę.
- Narożniki: zetnij pod kątem 45°.
- Wywracanie: użyj wywijaka (np. Clover Point 2 Point Turner). Nie używaj czubka nożyczek — łatwo przebić szew.
Proste drzewko decyzji: stabilizator + ocieplina
Dobór wsparcia to dopasowanie materiału do konstrukcji.
Pytanie: jaki materiał jest „frontem” (najważniejszą warstwą)?
- Scenariusz A: bawełna patchworkowa (standard)
- Stabilizator: No Show Poly Mesh.
- Ocieplina: Hobbs 80/20 lub podobna.
- Igła: 75/11 (w filmie: Organ 75/11).
- Scenariusz B: dzianina/rozciągliwe
- Stabilizator: Poly Mesh jako baza; w razie potrzeby dodatkowe usztywnienie „pod” (jeśli walczysz z rozciąganiem).
- Igła: 75/11 kulkowa.
- Scenariusz C: grube płótno/duck cloth
- Stabilizator: dobieraj pod gęstość haftu; gruby materiał często sam niesie konstrukcję.
- Igła: mocniejsza (dobrana do grubości).
Diagnostyka trzech najbardziej stresujących momentów
Gdy coś idzie źle — nie panikuj. Przejdź po tabeli.
| Objaw | „Dlaczego” | Szybka poprawka | Zapobieganie |
|---|---|---|---|
| Odciski ramy / ślady po ramie | Docisk klasycznej ramy zgniata włókna. | Delikatna para/pranie po skończeniu. | Zapinaj w ramie hafciarskiej stabilizator i „floating” tkaniny; rozważ tamborki magnetyczne. |
| Strzępienie/zrywanie nici | Igła zużyta, zabrudzona klejem lub niedopasowana. | Wymień igłę na nową; sprawdź tor nici. | Trzymaj zapas nowych igieł; testuj, czy maszyna „lubi” konkretną igłę (w dyskusji: Organ). |
| Koperta zaszyta za wcześnie | Zła kolejność obiektów po dodaniu tekstu. | Ostrożnie pruć tylko ścieg zamknięcia. | Zawsze sprawdź kolejność w Objects Panel i symulacji przed zapisaniem. |
| Rozjechane kontury | Przesunięcie stabilizatora/warstw w trakcie długiego szycia. | Więcej taśmy, popraw napięcie w ramie. | Stabilizator „jak bęben” + stabilne zabezpieczenie warstw. |
Ścieżka upgrade’u: kiedy przejść na tamborki magnetyczne i wieloigłową maszynę hafciarską
Jeśli robisz jedną sztukę dla rodziny — jednoigłowa maszyna i standardowa rama wystarczą. Jeśli jednak zaczynasz robić serię (np. na kiermasz), pojawiają się wąskie gardła.
1) Zmęczenie dłoni i ślady po ramie: Klasyczne ramy wymagają docisku i potrafią zostawiać odciski.
- Upgrade: wiele osób szuka tamborki magnetyczne, bo magnesy przyspieszają mocowanie i ograniczają odciski.
- Dla Brother: Tamborki magnetyczne do Brother to kierunek, jeśli często pracujesz na delikatnych materiałach.
2) Powtarzalne pozycjonowanie: Przy serii liczy się identyczne ułożenie za każdym razem.
- Upgrade: Stacje do tamborkowania działają jak przyrząd — odkładasz ramę w to samo miejsce, układasz stabilizator i zamykasz.
3) Martwy czas na zmiany kolorów: W ITH jest sporo stopów.
- Upgrade: wieloigłowa maszyna hafciarska trzyma wiele kolorów naraz i redukuje „czas nieproduktywny”.
Kontrola tyłu: jak wygląda „poprawnie”
Becky pokazuje tył gotowej pracy.
- Kontrola wizualna: koperta ma leżeć równo, bez wystających surowych krawędzi.
- Tip z komentarzy: pojawia się pomysł, by dodać pasek 1/4" Steam-A-Seam do domknięcia koperty, żeby tył był bardziej płaski.
Checklista wykonania: przepływ kroków
Wydrukuj i przyklej przy maszynie.
- 1. Ocieplina: Linia pozycjonująca -> połóż ocieplinę (+taśma) -> przyszyj (tack down).
- 2. Tkanina główna: Linia pozycjonująca -> połóż prawą stroną do góry -> zaklej narożniki -> przyszyj.
- 3. Przycięcie 1: zdejmij ramę -> przytnij TYLKO GÓRNY ŁUK.
- 4. Bordiura: Linia pozycjonująca -> połóż tkaninę -> przyszyj.
- 5. Przycięcie 2: zdejmij ramę -> przytnij TYLKO DOLNĄ FALĘ.
- 6. Dekor: pikowanie -> litery/tekst.
- 7. Tył: zdejmij ramę -> ułóż elementy tyłu zgodnie z instrukcją pliku -> wykonaj końcowy ścieg zamknięcia.
- 8. Wykończenie: wyjmij -> przytnij zapas 1/4" -> nacięcia V -> wywróć i zaprasuj.
Trzymając się tego protokołu, przestajesz zgadywać — zaczynasz świadomie produkować powtarzalny efekt. Udanych ściegów.
FAQ
- Q: W projekcie ITH na Brother Luminaire XP1 z tamborkiem 8x12 — co powinno być zapinane w ramie hafciarskiej jako pierwsze: stabilizator No Show Poly Mesh czy tkanina główna?
A: Najpierw zapnij w ramie hafciarskiej stabilizator No Show Poly Mesh, a tkaninę i ocieplinę układaj na wierzchu (floating).- Rama: zaciśnij wyłącznie stabilizator i doprowadź go do napięcia „jak bęben”, zanim dodasz cokolwiek.
- Dodaj: po linii pozycjonującej połóż ocieplinę, potem tkaninę główną prawą stroną do góry i zaklej narożniki, żeby stopka jej nie podwinęła.
- Jeśli nadal się przesuwa: zwiększ podtrzymanie taśmą i ponownie sprawdź napięcie w ramie, żeby ograniczyć dryf podczas długiego szycia.
- Q: Jak ograniczyć odciski ramy (ślady po ramie) przy mini zawieszkach ITH na Brother Luminaire XP1, gdy używam standardowych ramek?
A: Zmniejsz docisk na tkaninę, zapinając w ramie tylko stabilizator i stosując floating, albo rozważ tamborek magnetyczny, który ogranicza „tarciowe” odciski.- Floating: zapnij w ramie No Show Poly Mesh, a tkaninę/ocieplinę mocuj taśmą zamiast zaciskać w pierścieniu.
- Ratunek: delikatnie zaparuj lub wypierz gotowy element, jeśli odciski już powstały.
- Jeśli nadal wraca: przejdź na tamborek magnetyczny przy delikatnych lub łatwo gniotących się materiałach.
- Q: Jak w Embrilliance poprawić kolejność szycia, żeby w ITH nie zaszyć koperty zanim wyhaftuje się dodany tekst?
A: Dopilnuj, aby ścieg zamknięcia koperty był ostatnim obiektem w panelu Objects.- Otwórz: pokaż Objects Panel i znajdź ostatni obiekt (często ścieg biegowy/bean stitch), który zamyka kopertę.
- Przenieś: przeciągnij dodany tekst/motywy nad obiekt zamknięcia, a zamknięcie przesuń na sam dół listy.
- Jeśli nadal się pomyli: spruj wyłącznie ścieg zamknięcia (nie szwy konstrukcyjne), potem zapisz ponownie po korekcie kolejności i ponownej symulacji.
- Q: Jaka prędkość szycia jest bezpieczna przy grubych warstwach ITH (aplikacja + ocieplina), żeby ograniczyć zrywanie nici i błędy?
A: W tym materiale nie ma jednej liczby z filmu — najbezpieczniej jest zwolnić na etapach konstrukcyjnych i obserwować pracę maszyny na zakrętach i przy gęstych fragmentach.- Zmniejsz: obniż prędkość przed etapami z ociepliną i wieloma warstwami.
- Monitoruj: słuchaj „szarpnięć” i patrz, czy warstwy nie zaczynają się przesuwać przy zmianach kierunku.
- Jeśli nadal zrywa: natychmiast załóż nową igłę i sprawdź, czy nić nie zahacza na torze nawleczenia.
- Q: Co najczęściej powoduje strzępienie nici lub „pukanie/popping” przy literach na Brother Luminaire XP1 (Isacord + Organ) w ITH?
A: Najczęściej pomaga świeża igła i spokojniejsza praca; „popping” może oznaczać niedopasowanie oczka igły do nici albo zabrudzenie igły klejem z taśmy.- Wymień: od razu załóż nową igłę (zużyta potrafi mieć mikrozadzior).
- Zwolnij: na gęstych literach i pikowaniu pracuj wolniej.
- Wyczyść/Zmień: przetrzyj igłę alkoholem, jeśli podejrzewasz osad kleju; przy grubszych niciach rozważ igłę z większym oczkiem.
- Jeśli nadal: sprawdź, czy nić nie jest gdzieś złapana (szczególnie przy szpulce/stojaku).
- Q: Jakie są zasady bezpieczeństwa przy przycinaniu aplikacji zakrzywionymi nożyczkami w projekcie ITH na tamborku Brother Luminaire XP1?
A: Zawsze zdejmuj ramę z maszyny przed przycinaniem — nigdy nie tnij, gdy rama jest przypięta.- Zdejmij: odłącz ramę całkowicie przed cięciem łuków/fal.
- Pozycja: tnij na płaskim stole, nie na kolanach.
- Zastąp palce: do wygładzania użyj narzędzia, a nie palców blisko igły.
- Jeśli masz wątpliwość: zatrzymaj się i wróć do logiki cięcia (tkanina główna: tylko górny łuk; bordiura: tylko dolna fala).
- Q: Kiedy warto przejść ze standardowych ramek na tamborki magnetyczne albo na wieloigłową maszynę hafciarską przy seryjnej produkcji mini zawieszek ITH?
A: Wtedy, gdy głównym ograniczeniem stają się odciski ramy, dryf pozycjonowania lub czas zmian kolorów — a nie sama umiejętność szycia.- Poziom 1 (technika): stabilizator napięty „jak bęben”, floating warstw i spokojne tempo na etapach konstrukcyjnych.
- Poziom 2 (narzędzie): tamborki magnetyczne (często razem ze stacją do tamborkowania), gdy odciski i powtarzalność ustawienia wracają regularnie.
- Poziom 3 (wydajność): wieloigłowa maszyna hafciarska, gdy zmiany kolorów na jednoigłowej maszynie generują zbyt dużo „martwego czasu” na sztukę.
- Jeśli nadal brakuje czasu: zmierz minuty na sztukę i dopiero wtedy podejmij decyzję o inwestycji.
- Q: Jakie środki ostrożności dotyczą pola magnetycznego przy używaniu mocnych tamborków magnetycznych?
A: Traktuj je jak narzędzie o dużej sile — chroń palce i trzymaj magnesy z dala od urządzeń medycznych oraz nośników magnetycznych.- Obsługa: zamykaj magnesy kontrolowanie, z palcami poza strefą zacisku.
- Dystans: trzymaj min. 6 inches od rozruszników serca, pomp insulinowych i kart/dysków.
- Przechowywanie: używaj przekładek/dystansów, jeśli są dołączone.
- Jeśli nie czujesz się pewnie: przerwij pracę i wróć dopiero po wypracowaniu bezpiecznego chwytu i sposobu odkładania.
